Terrasplanken: hoe maak je de juiste keuze?

Een plankenterras is ideaal als je op zoek bent naar een natuurlijke look en een warme uitstraling. Het voornaamste materiaal dat hiervoor wordt aangewend is uiteraard hout. Maar niet gelijk welk hout! Daarnaast bieden houtcomposiet en bamboe ook interessante voordelen. We zetten een en ander op een rijtje.

Hout, composiet of bamboe?

De levensduur van een plankenterras in hout hangt, naast uiteraard een correcte plaatsing, sterk samen met de gekozen houtsoort. Hardhout en thermisch gemodificeerd hout (thermowood) scoren het best op duurzaamheid en onderhoudsgemak. Zachthout zoals grenen of Douglas is van nature minder bestand tegen vocht en slijtage, waardoor het doorgaans minder lang meegaat.

Hardhout

Tropisch hardhout

Voor terrassen wordt vaak gekozen voor tropische hardhoutsoorten zoals padoek, bankirai of afzelia. Dat is logisch: hardhout is bijzonder sterk en duurzaam dankzij de dichte structuur en natuurlijke bestanddelen, waardoor het minder snel vocht opneemt en goed bestand is tegen rot. Afhankelijk van de houtsoort en de plaatsing kan een hardhouten terras makkelijk 20 tot 40 jaar meegaan (en in ideale omstandigheden zelfs langer).

Tropische houtsoorten zijn van nature goed bestand tegen vocht, schimmels en insecten, waardoor extra bescherming meestal niet nodig is. Wie de warme kleur zo lang mogelijk wil behouden, kan het hout behandelen met een geschikte olie of beits om de natuurlijke vergrijzing te vertragen.

Europees hardhout

Europees hardhout is vaak een ecologischer alternatief, zeker wanneer het uit duurzaam beheerde bossen komt. Houtsoorten zoals eik of kastanje zijn stevig en geschikt voor buitentoepassingen, al ligt de levensduur doorgaans iets lager dan bij de meest duurzame tropische varianten. Kies bij voorkeur voor hout met een PEFC- of FSC-certificaat, zodat je zeker bent van verantwoord bosbeheer.

Zachthout

Geïmpregneerd zachthout

Zachthout vermijd je het best voor een terras. Laat je vuren, rode den of grenen echter impregneren, dan kan je wel een terras hebben dat 10 tot 15 jaar meegaat. Het is een budgetvriendelijke oplossing die weinig technische behandeling vereist, al zal het hout wel sneller vergrijzen en is het doorgaans gevoeliger voor werking, scheurtjes en slijtage dan hardhout.

Thermisch verduurzaamd zachthout

Thermowood of thermisch verduurzaamd hout is Europees hout (meestal naaldhout) dat via een thermische behandeling wordt verduurzaamd. Zo wordt het minder gevoelig voor vochtopname, waardoor het beter bestand is tegen schimmels, rot en weersinvloeden.  Een thermowoodterras kan in ideale omstandigheden 15 tot 25 jaar meegaan.

Het heeft ook geen intensieve behandeling nodig. Zonder behandeling zal thermowood geleidelijk vergrijzen onder invloed van zonlicht. Wie de warme tint langer wil bewaren of extra bescherming wenst, kan het hout behandelen met een geschikte olie of beits.

Duurzaamheidsklasse
Houtsoorten worden ingedeeld in 5 duurzaamheidsklassen. Hier gaat het om de eigenschappen van het hout zelf. Duurzaamheidsklasse 1 is de meest duurzame, klasse 5 de minst duurzame. Voor een terras kies je best hout uit de klasse 1, 2 of 3.
- Duurzaamheidsklasse 1: gaat tot meer dan 25 jaar mee – de meeste tropische hardhoutsoorten: afzelia, teak ...;
- Duurzaamheidsklasse 2: gaat 15 tot 25 jaar mee – thermowood, kastanje ...;
- Duurzaamheidsklasse 3: gaat 10 tot 15 jaar mee – Europese eik, sipo, notenhout;
- Duurzaamheidsklasse 4: gaat 5 tot 10 jaar mee;
- Duurzaamheidsklasse 5: gaat tot 5 jaar mee.

Risicoklasse
Naast de duurzaamheidsklasse, speelt voor een terras ook de risicoklasse een grote rol. Hier gaat het om de eigenschappen van de gebruiksomgeving (binnen of buiten, vochtigheidsgraad, weersinvloeden …). Voor een terras kies je dus het best uit klasse 3.
- Risicoklasse 1: hout voor droge binnentoepassingen;
- Risicoklasse 2: hout voor daktimmer en houtskeletbouw;
- Risicoklasse 3: hout voor buitengebruik en bestand tegen weersinvloeden (duurzaamheidsklasse 1, 2 of 3);
- Risicoklasse 4: hout voor buitengebruik en bestand tegen zoet water (duurzaamheidsklasse 1 of 2);
- Risicoklasse 5: hout voor buitengebruik en bestand tegen zout water.

Houtcomposiet

Houtcomposiet of HKC (hout-kunststof-composiet) bestaat uit een mengsel van houtvezels en kunststof (meestal PE of PP, soms PVC) dat verhit en in plankvorm wordt geëxtrudeerd. Afhankelijk van het type en de kwaliteit bedraagt de levensduur meestal 20 tot 30 jaar of langer. Het is goed bestand tegen vocht, weersinvloeden en insecten, en het splintert niet zoals natuurlijk hout.

Veel composietplanken hebben een geborsteld, geëmbosseerd of licht ruw oppervlak waardoor ze stroever aanvoelen dan bijvoorbeeld een glad geschaafde hardhouten plank, minder kans op gladheid dus. Al blijft reinigen belangrijk: ook composiet kan in schaduwrijke of vochtige zones glad worden door algen of vuil.

Onderhoudsgemak

Een composietterras vraagt doorgaans geen olie of beits, maar heeft wel enkele aandachtspunten. Zo kan composiet sterker krimpen en uitzetten dan massief hout, waardoor plaatsing met voldoende uitzettingsruimte essentieel is. Ook beschadigingen of krassen zijn moeilijker te herstellen dan bij hout, omdat je ze niet eenvoudig kan opschuren. 

Soorten houtcomposiet

Naast de samenstelling, kan je bij composietplanken nog een onderscheid maken tussen "volkern" composiet en holkamer composiet. Holkamerplanken zijn lichter en goedkoper, maar minder stevig en gevoeliger voor breuk onder zware belasting. Massieve composietplanken zijn duurder, maar robuuster en duurzamer.

Naast het verschil tussen massief en holkamer bestaan er vandaag ook moderne composietplanken met co-extrusie: een beschermlaag rond de plank die beter bestand is tegen vlekken, vochtopname en verkleuring.

Een bamboe terras

Naast hout of houtcomposiet biedt ook bamboe een mogelijkheid. Bamboestengels kunnen verwerkt worden tot geperste terrasplanken, vergelijkbaar met houten of composiet terrasplanken. Bamboe is een snelgroeiende grondstof en kan een ecologische keuze zijn, omdat de plant na het oogsten opnieuw uitloopt zonder dat de volledige plant moet worden gerooid.

Een bamboeterras kan bovendien erg stevig zijn en een hoge belasting aan, zeker bij hoog geperste varianten. Tijdens de productie worden bamboestrengen behandeld (o.a. om suikers en zetmeel te verminderen) en daarna gedroogd en samengeperst tot planken. Zo wordt het materiaal beter bestand tegen vocht, schimmels en insecten, al blijft de kwaliteit sterk afhankelijk van de fabrikant en de plaatsing.

Net als hardhout en thermowood kan bamboe na verloop van tijd vergrijzen onder invloed van zonlicht. Wie de oorspronkelijke kleur langer wil behouden, kan de planken behandelen met een geschikte olie.

Bamboecomposiet

Naast massieve bamboe bestaat er ook een composietvariant: BPC (bamboo plastic composite). Die combineert bamboevezels met kunststof en is meestal nog onderhoudsvriendelijker.

Tip
FSC- of PEFC-certificaten zijn ondertussen niet alleen relevant voor hout maar bestaan ook voor bamboe en sommige composietproducten.

Geribbelde planken

Je kan - zowel bij hout, composiet als bamboe -  kiezen voor gladde terrasplanken of geribbelde terrasplanken. Geribbelde planken bieden meer grip bij droog weer: door de ribbels voelt het oppervlak vaak stroever aan dan volledig glad hout.

Wees er wel van bewust dat er bij geribbelde planken meer water kan blijven staan, en dat het terras bijgevolg sneller glad wordt. Heb je veel schaduw op je terras of een natte omgeving (bij een vijver of zwembad), kies dan planken met een ruwere antislipstructuur en reinig het terras regelmatig.

Hout, composiet of bamboe: wat kies je nu wanneer?

• Kies hout als je vooral een authentieke, warme uitstraling wil en het niet erg vindt dat het terras vergrijst (of dat je af en toe olie/beits aanbrengt). Hardhout is het meest duurzaam, thermowood is een mooi ecologisch alternatief, geïmpregneerd zachthout is het budgetvriendelijkst.
• Kies composiet als je vooral onderhoudsgemak zoekt: het splintert niet, vraagt geen olie en blijft jarenlang netjes. Ideaal voor gezinnen, druk belopen terrassen en wie zo weinig mogelijk wil poetsen, al kan het wel warmer worden in de zon en moet je bij de plaatsing goed rekening houden met de juiste uitzetvoeg. Het prijskaartje ligt meestal echter hoger dan bij zachthout of thermowood.
• Kies bamboe als je een natuurlijke look wil met een duurzaam karakter en een hard, stevig oppervlak. Het is een mooie middenweg tussen hout en composiet, maar vraagt wel wat meer aandacht voor kwaliteit en eventueel onderhoud om kleur en afwerking te bewaren.